Monday, May 31, 2010

వైఎస్ జగనూ, శ్రీకృష్ణకమిటీ, చిరంజీవీ, మధ్యంతరమూ

రాష్ట్రంలో పెరిగిన రాజకీయ ఉష్ణోగ్రత యాదృచ్ఛికంగా ముసురుకున్న అనేక పరిణామాల ఫలితమని అనిపిస్తుంది కానీ, నిజంగా అందులో యాదృచ్ఛికత పాలు ఎంత ఉన్నదో ఆలోచించవలసినదే. భావోద్వేగాలు, ఉద్యమ అవసరాల రీత్యానే జగన్ పర్యటనను తెలంగాణవాదులు నిరోధించాలనుకున్నప్పటికీ, కాంగ్రెస్ పార్టీలో రగులుతున్న కలహం కీలకదశకు చేరడానికి అది దోహదపడడమేమిటి, చిరంజీవికి సోనియా పిలువు రాజ్యసభ ఎన్నికల్లో నాలుగు అదనపు ఓట్ల కోసమని చెబుతున్నా, అంతకు మించిన ఆంతర్యమేదో అందరికీ బోధపడడమేమిటి, తమ పార్టీ ప్రభుత్వం మీదనే జగన్ ఫిర్యాదు చేయడమేమిటి, తమ పార్టీ ఎంపీ మీదనే ప్రణబ్ బహిరంగ అభిశంసన ఇవ్వడమేమిటి- అంతా ఆశ్చర్యమే.

లగడపాటి దగ్గరనుంచి లక్ష్మీపార్వతి దాకా జగన్‌కు కొత్త సమర్థకులు లభించడమేమిటి, నిన్నటిదాకా తెలంగాణలో అనుంగు సహచరులుగా ఉన్నవారు ప్రెస్‌మీట్‌లు పెట్టి మరీ ఎడం జరగడమేమిటి, ఇంత కోలాహలం నడుమ తెలుగుదేశం మహానాడు గొంతు పీలగానైనా వినిపించకపోవడమేమిటి- అన్నీ ఆశ్చర్యాలే.

navya. సద్దుమణిగిందనుకున్న తెలంగాణ ఉద్యమం నివురుగప్పిన నిప్పులా ఉందని కొందరు కనిపెట్టి ఉండవచ్చు. ప్రజారాజ్యానికి మంచిరోజులు వస్తున్నాయని మరికొందరు శకునం చెప్పవచ్చు. జగన్‌తో పోరాడుతున్నది రోశయ్యో అధిష్ఠానమో ఎవరైతేనేం
వారిదే పైచేయి అయిందని ఇంకొందరు విశ్లేషించవచ్చు. అయితే ఏమిటి? అంతవరకేనా ఆసక్తులు ఉండవలసింది? పైనచెప్పిన పరిణామాలూ వ్యక్తులూ సంస్థలూ ఉద్యమాలూ అన్నీ అందరూ ప్రజాజీవనంతో ముడిపడిఉన్నవారు కాదా?

Sunday, May 23, 2010

కార్పొరేట్ రాజ్యమూ... కొల్లాయి గాంధీ..

"నేను ప్రభుత్వం వారి ఆస్తిని కాదు. అమెరికా ప్రభుత్వానికి ఇక వీడ్కోలు. నా ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా అది నా మీద రుద్దిన పౌరసత్వానికి వీడ్కోలు. అది చేసే హత్యల్లో నేను భాగం కాలేను, నాకు జీవితం మీద అపారమైన ప్రేమ ఉంది.''- పోయిన సంవత్సరం జూన్19 నాడు తన అమెరికన్ పాస్‌పోర్టును, బర్త్ సర్టిఫికేట్‌ను ముక్కలు ముక్కలు చేసి ఢిల్లీలోని మహాత్మాగాంధీ సమాధి మీద సమర్పిస్తూ జెఫ్ నేబెల్ చేసిన ప్రకటనలోని కొన్ని వాక్యాలవి.   వియత్నాం యుద్ధంలో పాల్గొని, అమెరికాయుద్ధోన్మాదం ఎట్లా ఉంటుందో స్వానుభవంలో తెలుసుకుని, గాంధీ రచనల ద్వారా ప్రత్యామ్నాయ ఆలోచనల ప్రేరణ పొందిన నేబెల్ పదిహేను సంవత్సరాలుగా భారత్‌లోనే ఉంటున్నారు. మానసికంగా అమెరికాతో ఎప్పుడో తెగదెంపులు చేసుకున్న నేబెల్, సాంకేతికంగా కూడా మాతృదేశాన్ని పరిత్యజించారు.

navya. అమెరికా ప్రభుత్వమే కాదు, ప్రపంచంలోని ప్రభుత్వాలన్నీ దుర్మార్గమైనవే అన్నది నేబెల్ అవగాహన. ఇరవయ్యొకటో శతాబ్దం ప్రథమదశాబ్దం ముగుస్తున్నప్పుడు- గాంధీ, సత్యాగ్రహం అన్న మాటలు అతి పురాతనంగా, శిథిలంగా వినిపిస్తున్నప్పుడు నేబెల్ ఒక ఉలిపికట్టె, తెల్లతోలు ఉలిపికట్టె.

నేబెల్ ఇప్పుడు ఏ దేశపౌరసత్వమూ లేని మనిషి. అమెరికా పౌరుడిగా ఆ దేశ ప్రతిష్ఠను, సర్వాధికారాన్ని ధిక్కరించిన నేరగాడు. అతను భారత్‌లో ఏ ప్రతిపత్తితో నివసించగలడు? తనకు ఆశ్రయం ఇవ్వాలని అతను కోర్టును కోరాడు. అతని నివేదన విచారణలో ఉన్నది. దౌత్యఅంశాలు, చట్టపరమైన నిబంధనలు ఏమి చెబుతున్నా, అతను గాంధేయవాదిగానే ఆ సత్యాగ్రహాన్ని ప్రదర్శించాడన్నది ఫలితంపై ప్రభావం చూపించక తప్పదు. సోషలిజాన్ని సాధన చేసిన దేశాల దగ్గరనుంచి, నియంతృత్వంతో తలలెగురవేసిన దేశాల దాకా- అన్నీ దుర్మార్గమైన ఏకస్వామ్య దేశాలనీ, ప్రజాస్వామ్యం అంటే స్వేచ్ఛ అంటే ఆయా దేశాల ప్రజలకు తెలియదని అమెరికా చెబుతూ వచ్చింది, దేశదేశాల నుంచి ఏలికల బాధలు పడలేక శరణు కోరిన వారికి తన పాదాల చెంత కొంత చోటిచ్చింది. 

Thursday, May 20, 2010

సరిహద్దులు

రాష్ట్రంలో నెలకొన్న పరిస్థితులను అధ్యయనం చేయడానికి పనిచేస్తున్న శ్రీకృష్ణ కమిటీ ప్రస్తుతం సాగుతున్న 'సరిహద్దు'వివాదాన్ని గమనిస్తున్నదో లేదో తెలియదు. జనం సంగతేమో కానీ, రాజకీయాలలో మాత్రం స్పష్టమైన విభజన కనిపిస్తున్నది. ఎటువంటి ప్రత్యేక అనుమతులూ లేకుండా దేశంలోనే ఎక్కడైనా ఎవరైనా సంచరించవచ్చునని రాజ్యాంగం చెబుతుండగా, ఇంకా విభజన జరగని ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ఒక ప్రాంతంలో మరొకరు పర్యటించడం మీద పెద్ద రగడే జరుగుతున్నది.

వై.ఎస్. రాజశేఖరరెడ్డి తనయుడు, పార్లమెంటు సభ్యుడు వై.ఎస్.జగన్ మలివిడత 'ఓదార్పు యాత్ర' తెలంగాణ ప్రాంతంలో జరగనున్నది. లోక్‌సభలో సమైక్యాంధ్ర పక్షాన నిలిచిన జగన్ తెలంగాణలో అడుగుపెట్టడానికి వీలులేదని, ప్రతిఘటిస్తామని తెలంగాణ వాదులు హెచ్చరికలు చేస్తున్నారు. ఆసక్తికరంగా ఈ విషయం మీద తెలుగుదేశం పార్టీలో చిరుపోరు జరుగుతోంది. ఇక, ప్రత్యేకాంధ్రవాదుల ఆహ్వానం మీద ఈ నెలాఖరులో తీరాంధ్రలో పర్యటించాలని తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి అధ్యక్షులు కె.చంద్రశేఖరరావు నిర్ణయించుకున్నారు. పర్యటనకు అభ్యంతరం లేదని సమైక్యాంధ్రవాదులు, నేతలు అన్నారు కానీ, గతంలో వాడిన 'విద్వేష' భాషకు కెసిఆర్ క్షమాపణ చెప్పికానీ రావడానికి వీలులేదనే గొంతులూ వినిపిస్తున్నాయి.

ఎవరైనా ఎక్కడైనా పర్యటించవచ్చుననే దానిలో సూత్రప్రాయంగా అభ్యంతరపెట్టవలసినదేమీ ఉండదు. ప్రజారంగంలో ఉన్నవారు ప్రజల మనోభావాలను, సందర్భశుద్ధిని, ఔచిత్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని తమ తమ చర్యలను రూపొందించుకోవలసి ఉంటుంది. ఎవరి సంచారమైనా జనభద్రతకు హానికరంగా పరిణమిస్తుందని భావించిన పక్షంలో

Sunday, May 16, 2010

 ఉరిశిక్షతో అంతా క్షేమమా?

కొందరు నిష్క్రమించినప్పుడు ప్రపంచం కాసేపు లేదా కొన్నాళ్లు శూన్యంగా కనిపించవచ్చు. మరి కొందరు వెళ్లిపోయినప్పుడు మాత్రం లోకం సజావుగా సాగుతున్నట్టు కనిపిస్తుంది కానీ, ఏదో ఒక చీకటి విడతలు విడతలుగా విరుచుకుపడుతుంది. పదే పదే ఆ ఖాళీని తడుముకోవలసివస్తుంది. తెలంగాణ ఉద్యమం ఉధృతంగా సాగుతున్నప్పుడు, సమైక్యాంధ్ర నినాదం పరిస్థితిని అనూహ్యమైన మలుపులు తిప్పినప్పుడు - బాలగోపాల్ లేకపోవడం అటువంటి లోటుగానే కనిపించింది.   ఆయన క్రియాశీల ప్రజాజీవితం గురించిన లోటు సరే, ఆలోచనాపరుడిగా ఆయన ఉనికి చాలా అవసరంగా అనిపించిన సందర్భం అది. చలం చెప్పిన 'సూనృతశక్తి' కారణంగా లోకానికి దుర్నిరీక్ష్యంగా కనిపించి, అనివార్య గౌరవాన్ని, తన మాటలకు సాధికారతను పొందిన మేధావి ఆయన. అంతటా మౌనమో, ఒకే ఒక ఆవేశమో అలముకున్న సమయంలో, పరిస్థితిని అర్థం చేయించే చూపు ఆయన ఇవ్వగలిగేవాడు.

navya. బాలగోపాల్ ఇప్పుడేం చెబుతాడో అని వెదుక్కున్న అనేకానేక సందర్భాలలో తాజా సందర్భం కసబ్ ఉరిశిక్ష ప్రకటన. అజ్మల్ కసబ్‌కు మరణశిక్ష తీర్పు అసహజమో అనూహ్యమో కాదు. కానీ దానికి భారతదేశ పౌరసమాజం, అందులోనూ ఉదారవాద భావాలున్న శ్రేణులూ ఎట్లా స్పందిస్తాయన్నది ఒక అవసరమైన కుతూహలం.
న్యాయం జరిగిందన్న ఆనందమూ దానితో ముడిపడిన ఆవేశోద్వేగాలూ అంతటా తీవ్రశ్రుతిలో వినిపించాయి తప్ప, భిన్నమైన స్వరాల అలికిడే లేదు. 'ఓపెన్' వారపత్రిక డిప్యూటీ ఎడిటర్ మనూజోసెఫ్ 'వేర్ ఆర్ ద బ్యూటిఫుల్ పీపుల్'?' (మే 14, 2010 సంచిక) అన్న వ్యాసంలో ఈ ప్రశ్నే వేశారు. కసబ్ వంటి వ్యక్తిని చంపకుండా వదిలిపెట్టాలని అనుకోగలిగే నైతిక ధైర్యం సామాన్యులకైతే ఉండదు కానీ, ఉన్నతమైన నైతిక స్పష్టత ఉన్న వాళ్లు ప్రతికూల స్పందనలకు, దూషణలకు కూడా సిద్ధపడి గొంతువిప్పాలి కదా? అన్నది ఆయన ప్రశ్న. బాలగోపాల్ ఉండి ఉంటే దీనిపై ఆలోచించడానికి ఒక ప్రాతిపదిక ఇచ్చి ఉండేవాడు.

మనూజోసెఫ్ ఆవేదనలో కొంత తొందరపాటు కూడా ఉన్నది. ఎంతటి అవగాహనాధైర్యమూ ఉన్నవారైనా సందర్భశుద్ధి లేకుండా స్పందనలను, అందులోనూ అప్రియ స్పందనలను అందించాలని కోరుకోవడం పొరపాటు, అందులోనూ జనంలో భావావేశాలు బలంగా ఉన్నప్పుడు. కాకపోతే, ఇప్పుడు ఘనీభవించిన మౌనాన్ని చూసినప్పుడు, క సబ్ విషయంలో కొంత కాలం గడచిన తరువాత అయినా గొంతులు విచ్చుకుంటాయా అని జోసెఫ్‌లో భయసందేహం కలిగి ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే, కసబ్ మరణశిక్ష తీర్పు తరువాత వినపడవలసిన గొంతులేవీ వినిపించలేదు. మావోయిస్టు ఉద్యమం విషయంలో సాహసోపేతమైన రిపోర్టు రాసి, తీవ్ర విమర్శలను ఎదుర్కొన్న అరుంధతీరాయ్ సైతం ఈ విషయంలో ఏమీ మాట్లాడలేదు. ఇందిర హంతకుల వకల్తా పుచ్చుకున్న రామ్ జెఠ్మలానీ వంటి వారు సైతం ఏమీ వ్యాఖ్యానించలేదు. కసబ్ విషయంలో జరగవలసింది ఒకటే అని దేశంలోని అసంఖ్యాకులు అనుకుంటున్నారు, ఈ విషయంలో మౌనమే శరణ్యమని ఇతరులు కూడా భావిస్తున్నారు. ఈ వాతావరణం ఎంత కాలం ఉంటుందో