Monday, April 18, 2011

అన్నా హజారే, బినాయక్‌సేన్, మన పౌరసమాజమూ

ఈవ్యవస్థ విచిత్రమైనది. అన్నిరకాలుగా విఫలమైందనీ, చికిత్స సాధ్యం కానంతగా శిథిలమైందనీ, ప్రజల్లో విశ్వసనీయత అట్టడుగుస్థాయికి చేరుకున్నదనీ అనుకునే సమయంలో ఏదో ఒక పార్శ్వం నుంచి ఒక ఆశ చిగురిస్తుంది. ఫరవాలేదు, కొనప్రాణం మిగిలేఉన్నది, దానికి కొంత జీవశక్తిని జోడిస్తే ధర్మం తిరిగి నాలుగుపాదా లా చరిస్తుంది-అనిపిస్తుంది. కలవరపడి, కుంగిపోయి, న్యూనత చెందీ, నిస్పృహలోకి వెడుతున్న సమయంలో, అంతాబాగానే ఉన్నది, ప్రయాణం ముందుకే సాగుతున్న ది- అన్న నమ్మకపు తునక మెరిసిపోతూ కనిపిస్తుంది. ప్రస్తుతానికి గండం గడిచింది లెమ్మని, వ్యవస్థ తిరిగి తన పాతదారుల్లోనే పరుగులు తీస్తుంది, మరో సంక్షోభపు మజిలీ దాకా!

అవినీతితో లుకలుకలాడుతున్న వ్యవస్థతో సమాజంలోని ప్రాబల్య శ్రేణులన్నీ ఏదో ఒక రకంగా సమాధానపడిపోయి లేదా, ఆ వ్యవస్థలోనే ఏదో రకంగా ప్రయోజనాల ను వెదుక్కుని నిమ్మకు నీరెత్తిన వేళ, అన్నా హజారే ఉద్యమం దేశాన్ని ఒక కుదుపు కుదిపింది. నిరాహారదీక్ష ప్రారంభించిన వెంటనే ఊహించని రీతిలో మూలమూలలనుంచి హజారేకు మద్దతు రావడం మొదలయింది. అవినీతి సమస్యపైనే, 2జిస్కామ్ పై సంయుక్త పార్లమెంటరీ సంఘం నియమించాలన్న డిమాండ్ మీదనే పార్లమెంట్ సమావేశాలు ఒక విడత పూర్తిగా స్తంభించినప్పుడు, ప్రతిపక్షాలకు అనుకూలంగా గొంతువిప్పని ప్రజాస్వామ్యశక్తులు ఇప్పుడు ఎందుకు ఒక్కసారిగా సమీకృతమయ్యాయి? అధికారపక్షం, ప్రతిపక్షం అని లేకుండా రాజకీయపార్టీలన్నీ ప్రజల విశ్వాసాన్ని కోల్పోవడమే కారణమని చెప్పుకోవాలి.
అన్నాహజారే మీద మాత్రం విశ్వాసం ఎందుకు? దశాబ్దాలుగా రాలేగావ్ సిద్ధి గ్రామాన్ని శుభ్రంగా, సమృద్ధిగా అభివృద్ధి చేసిన ఒక క్షేత్రస్థాయి సంస్కర్తగా కీర్తిప్రతిష్ఠలను కూడగట్టుకున్న అన్నా, ఇప్పుడు ఆ ఖ్యాతిని

Monday, April 11, 2011

గుండెలు బాదుకుంటే తెలుగు వెలుగుతుందా?

"మౌలిక ఆలోచనలను తెలుగులో చెప్పే ప్రయత్నం ఒకప్పుడు కమ్యూనిస్టులు చేశా రు కానీ, 1950 ల తరువాత ఆ కృషి ముందుకు సాగినట్టు లేదు. కవిత్వ భాష గా, కాల్పనిక సాహిత్య భాషగా ఉన్నంతగా తెలుగు బౌద్ధిక భాష కాలేకపోయింది''- ఈ మాటలు అన్నది పి.వి. నరసింహారావు. 2000 సంవత్సరంలో ఆయనను విశాఖపట్నం లో కలుసుకుని ఒక ముప్పావుగంట మాట్లాడే అవకాశం దొరికింది. అప్పటికి ఆయన మాజీ ప్రధాని. బాబ్రీమసీదు విధ్వంసంలో తన పాత్ర నిమిత్త మాత్రమని చెప్పడానికి ఆయన ఇంగ్లీషులో ఒక రచన చేస్తున్నారు. తన భావాలను తెలుగులో చెప్పడంలో ఉండే కష్టం గురించి ప్రస్తావన వచ్చి, తెలుగు స్థితిగతుల గురించి సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. తెలుగును సకల అవసరాలకు పనికి వచ్చే భాషగా తీర్చిదిద్దడానికి తెలుగు అకాడమీ వంటి సంస్థలు చేసిన ప్రయత్నాలు సఫలం కాలేదని ఆయన బాధపడ్డారు. సామాజిక శాస్త్రాలకు, శాస్త్ర విజ్ఞానానికి సంబంధించిన మౌలిక రచనలను చేయగలిగినప్పుడే, భాష పరిపుష్టం అయినట్టు లెక్క అని, అప్పుడే ఆ భాషా సమాజం కూడా అన్ని రంగాలలో పురోగతి సాధిస్తుందని ఆ సందర్భంగా ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

జాతీయస్థాయిలో చక్రం తిప్పి అభినవ చాణక్యుడిగా పేరు పొందిన బహుభాషావేత్త, మేధావి అయిన మాజీ ప్రధానికి తన తల్లిభాష స్థితిగతుల గురించి అంతటి లోతైన అవగాహన ఉన్నందుకు సంతోషించవచ్చు. ఆ స్థాయికి వెళ్లి కూడా తెలుగు కష్టాలను పరిష్కరించడానికి ఏమీ చేయలేదేమని బాధా కలగవచ్చు. ఏమైతేనేం, సమకాలీన అవసరాలకు తగినట్టుగా తెలుగు ఎదగలేకపోయింది. ఆధునికీకరణ సంగతి పక్కనబెడితే, అస లు భాష ఉనికికే ప్రమాదం ఏర్పడిందన్న భయం వ్యాపించిపోయింది.

తెలుగుభాష గురించి ఆందోళన చెందుతున్న శ్రేణులు అనేకం. ఇంగ్లీషు మీడియం విద్య కారణంగా భాష నాశనమైపోతుందనేవారు, నిత్య వ్యవహారంలో ఇంగ్లీషు వాడకం పెరిగిపోయిందని బాధపడేవారు, పత్రికల్లో, టీవీఛానెళ్లలో భాష సంకరమైపోతున్నదని చింతించేవాళ్లు, తెలుగు పుస్తకాలకు సాహిత్యానికి ఆదరణ తరిగిపోతున్నదని ఆవేదన పడేవారు పెరిగిపోతున్నారు. తెలుగువాళ్లు ఒకరి ఎదుగుదలను ఒకరు ఓర్వరు అని చెప్పుకోవడం- స్వీయ విమర్శగా కనిపించే వెగటు ఛలోక్తి. ఇప్పుడు భాషను ప్రేమించ ని వారిగా తమను తాము విమర్శనాత్మకంగా అభివర్ణించుకోవడం తెలుగువారి తాజా చమత్కారం. ఈ సందోహంలో, తెలుగుని ఆధునిక అవసరాలకు పనికివచ్చేట్టుగా చేయలేకపోతున్నామని మథనపడేవారు కొద్దిమంది మాత్రమే. పదులసంఖ్యలోనో, వందల సంఖ్యలోనో వ్యవహర్తలు మిగిలిన పురాయుగపు ఆదివాసీభాషల మాదిరిగా

Monday, April 4, 2011

పొరుగుబూచిని దాటి మన జాతీయత ఎదగదా?

ఇరవయ్యో శతాబ్దం ఆరంభంలో జరిగిన పెద్ద యుద్ధం రష్యా-జపాన్ యుద్ధం. రెండు దేశాలూ అప్పుడు రాచరికంలోనే ఉన్నాయి. రెండు దేశాలకూ విస్తరణవాద దృష్టి ఉన్నది. యుద్ధంతో రెండుదేశాల ప్రజాప్రయోజనాలేమీ ముడిపడిలేవు. మంచూరియా, కొరియాల మీద ఆధిపత్యం కోసమే రెండు దేశాలూ పోరాటానికి దిగా యి. 1904లో మొదలై 1905లో ముగిసిన ఈ యుద్ధంలో జపాన్ గెలిచింది. ఒక దేశం మీద మరో దేశం గెలుపును ప్రపంచం మరో రకంగా అర్థం చేసుకుంది. అది ఒక ఐరోపా దేశం మీద ఒక ఆసియా దేశం గెలుపు. బ్రిటిష్‌పాలనలో ఉన్న భారతదేశ ప్రజలకు ఆ విజయం శుభసూచకంగా కనిపించింది. మునగాల రాజా రాజా నాయని వేంకట రంగారావు జపాన్ సైనాధిపతుల పేర్లు అడ్మిరల్ టోగో, జనరల్ నోగి తన పిల్లలకు ముద్దుపేర్లుగా పెట్టుకున్నారు. అంతే కాదు, ఆదిపూడి సోమనాథరావు అనే కవిపండితుని చేత 'జపాను దేశచరిత్రము' అనే కావ్యాన్ని రాయించారు.ఐరోపా ఖండంలో రష్యా ప్రాబల్యా న్ని నిరోధిస్తుంది కనుక జపాన్‌కు లోపాయికారీ సహాయం అందించిన బ్రిటిష్‌వారికి కూడా జపాన్ కీర్తన అభ్యంతరకరం కాకపోయింది. స్ఫూర్తి కోసం ప్రేరణల కోసం కను లు విప్పార్చి, మనసు తెరచుకుని వెదుక్కుంటున్న భారత నవ జాతీయవాదులకు జపాన్ గెలుపు చిన్న ఆలంబన అయింది.

అదే మునగాల రాజా, నైజాము రాజ్యంలో ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ప్రేరణగా శ్రీకృష్ణదేవరాయలను స్వీకరించారు. అంతకు కొన్ని సంవత్సరాల ముందు, రాబర్ట్ సోవెల్ కూర్చిన 'విస్మృతసామ్రాజ్యం' (ఫర్‌గాటెన్ ఎంపైర్) పుస్తకం విజయనగర రాజ్య వైభవాన్ని ఆవిష్కరించింది. న్యూనతలో పడిపోయిన దేశీయులకు గత వైభవ ప్రతీకను అందించింది. తెలుగు భాషాసాహిత్యాలకు పోషకుడైన చక్రవర్తి, తెలుగుకు ఆదరణ కరువైన నైజామురాజ్యంలో ప్రజలకు ప్రేరకుడు కాగలడని భావించి, 1901లో హైదరాబాద్‌లో స్థాపించి న గ్రంథాలయానికి కృష్ణదేవరాయల పేరు పెట్టాలని రంగారావు అనుకున్నారు.అదే శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్రభాషా నిలయం. తెలంగాణలో ప్రజాహితరంగం ఆవిర్భావానికి బీజం వేసిన తొలితెలుగు గ్రంథాలయం. తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని ఎప్పుడూ పాలించకపోయినా, కృష్ణదేవరాయలు ఆ ప్రాంతానికి ఒక కాలంలో ఆత్మీయమైన చిహ్నం కాగలిగా రు. ఆ విషయం తెలిసి ఉంటే విగ్రహాలపై దాడి చేసినవారు ఆయన ప్రతిమపై సహనం చూపించి ఉండేవారు. 

ఆసియా అస్తిత్వం నుంచి జపాన్ విజయం, నైజాము అస్తిత్వం నుంచి కృష్ణదేవరాయ ల చరిత్రావిష్కరణ ప్రజాకాంక్షలకు దోహదకారి అయ్యాయి. జాతీయత కానీ, ప్రాంతీయత కానీ తమ తమ ప్రేరణలను బలీయమైన చిహ్నాల నుంచే వెదుక్కుంటాయి. భరతఖండం అనాదిగా ఉన్నదే అయినప్పటికీ,