Tuesday, November 22, 2011

ఉద్యమం వైకుంఠపాళిలో మళ్లీ మొదటి గడికి!

సమైక్యవాదాన్ని తెలంగాణలో వినిపించే హక్కు లేదా - అని ప్రశ్నిస్తున్నారు పరకాల ప్రభాకర్. ఉభయప్రాంతాల్లోనూ సమైక్యవాదులు, విభజన వాదులు ఉన్నారని, ఎవరైనా ఎక్కడైనా ఏదైనా చెప్పుకోగలిగిన స్వేచ్ఛ ఉండాలని ఆయన అంటున్నారు. సూత్రరీత్యా ఆయన వాదనను కాదనడానికి ఏముంది? కానీ, విభజనవాదులు ప్రభాకర్ సభలను అడ్డుకుంటున్నారు. వారు సరే, పోలీసులు కూడా హైదరాబాద్ సహా తెలంగాణలో ఎక్కడా సమైక్యవాద సభలు జరగడాన్ని ఇష్టపడడం లేదు. తెలంగాణ వాదులు సీమాంధ్ర ప్రాంతంలోకి వెళ్లి ఏవైనా నిరసనలు చేపట్టడాన్ని కూడా పోలీసులు అనుమతించకుండా- ఇంకా ఏర్పడని సరిహద్దులకు ముందే పహారా కాస్తున్నారు. సీమాంధ్రలో విభజనకు అనుకూలంగా ఉన్నవారికి సమైక్యవాదులు అవరోధాలు కల్పిస్తూనే ఉన్నారు. ఉద్వేగాలు ఉధృతంగా ఉన్నప్పుడు- హక్కులలోని న్యాయాన్యాయాలను గుర్తించే సహనం ఎవరికీ ఉండదు.

ఇంతకాలం మౌనంగా ఉండి తను ఎందుకు ఈ చివరిఘట్టంలో రంగప్రవేశం చేశారో, దీర్ఘకాలంగా సాగుతున్న ఉద్యమం చేసిన వాదనల రామాయణం విని కూడా రాముడికి సీత ఏమవుతుందని కొత్తగా ఎందుకు ప్రశ్నిస్తున్నారో పరకాల ప్రభాకర్ వివరణ ఇవ్వాలని తెలంగాణవాదులు ఆశిస్తున్నారు. ఒకవేళ ఆయన నుంచి సంతృప్తికరమైన వివరణ వచ్చినప్పటికీ, ఆయన విశాలాంధ్రవాద ప్రచారాన్ని అనుమతిస్తారని ఏమీ లేదు. ప్రభాకర్ ఉద్దేశ్యాలేమైనప్పటికీ, ఆయన వంటి వారిని అడ్డుకోవడం ఆహ్వానించదగినదేమీ కాదు. అసలు, ఫలానా అభిప్రాయం ఉన్నవారు తమ ప్రాంతంలో తిరగకూడదని నిషేధాజ్ఞలు విధించడం ప్రజాస్వామికమేమీ కాదు. కానీ, ఉద్యమాలు ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా జరగాలని ఆశించే పరిస్థితి కూడా లేదు. ప్రజాప్రతినిధులుగా ప్రజలలో మెలగేవారిని, తమ తమ డిమాండ్లపై నిలదీసే హక్కు ప్రజలకు ఉంటుంది. చెప్పినమాట నిలబెట్టుకోలేని నేతలను ప్రజలు తరచు ప్రశ్నించడం చురుకైన ప్రజాస్వామ్యమే. ప్రజలను ఎదుర్కొనడానికి భయపడి నేతలు మొహం చాటేయాలి తప్ప, కాలు బయటపెట్టకుండా నిషేధించడం మంచి సంప్రదాయమేమీ కాదు.

మంచో చెడో - గత రెండేళ్ల కాలంలో ఉభయప్రాంతాల మధ్య ఉద్యమసరిహద్దు రేఖ ఒకటి వెలసింది. ఇతర అభిప్రాయాన్ని సహించే తత్వం ఉభయప్రాంతాల్లోనూ కొరవడింది. సామాజికాంధ్ర ఉద్యమం

Monday, November 14, 2011

విస్తరిస్తున్నది డాలర్ మతమే!

గాంధీగారిని హింసలు పెడుతున్నదీ, ఇక్కడ పేదలకు సేవ చేస్తున్నదీ ఒకరేనా?- అని నిజామాబాద్ జిల్లాలోని డిచ్‌పల్లిలోని మిషనరీ ఆస్పత్రిని ప్రస్తావిస్తూ, వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి నవల 'ప్రజల మనిషి'లోని ప్రధాన పాత్ర ఆశ్చర్యపడుతుంది. ఆ ఇద్దరూ ఒకరేనా, వేరువేరా అన్నది రాదగ్గ ప్రశ్నే. ఒకరే అని తెలిసిరావడం విస్మయపరిచే సమాధానమే. ఒకచేత్తో బైబిల్‌ను మరో చేత్తో తుపాకిని పట్టుకుని యూరోపియన్ సామ్రాజ్యవాదులు మనదేశంలోకి ప్రవేశించారని చరిత్రకారులు వ్యాఖ్యానిస్తుంటారు. కానీ, సామ్రాజ్యవిస్తరణ చేసిన వర్తకులూ, సైన్యాలూ, ఆ విస్తరణకు బాధితులయ్యే ప్రజల దగ్గరికే వెళ్లి మతబోధలు చేసిన ప్రచారకులూ వారి కర్తవ్యపరిధుల దృష్ట్యా వేరువేరుగానే ఉన్నారు. ఒక్కోసారి, ఇద్దరి ప్రయోజనాలు, పనిపద్ధతులు పరస్పరం విరుద్ధంగా ఉండడం వల్ల ఇబ్బందులూ ఏర్పడ్డాయి. ఆసియా, ఆఫ్రికా ఖండాలలో వలసలు ఏర్పరుచుకునే క్రమంలో- మత ప్రచారకుల ప్రజాసంబంధాలు, బోధనలూ- ఆక్రమణదారులకు ఆమోదాన్ని సాధించిపెట్టాయనుకోవడంలో అసత్యమేమీ లేదు. అయినంత మాత్రాన, ఆయా వలసల్లోని వివిధ ప్రజావర్గాలలో, సామాజిక పరిణామాల్లో వలసవాదుల పాలనాపరమైన చర్యలు కానీ, వలసమతప్రచారకుల సంస్కరణలు కానీ కలిగించిన సానుకూల ప్రభావాన్ని, ప్రగతిశీలమైన మార్పులను తోసిపారేయలేము.

బౌద్ధం కానీ, క్రైస్తవం కానీ, ఇస్లాం కానీ- అవి అవతరించినప్పుడు నిర్వహించిన చారిత్రకపాత్ర- అనంతర కాలంలో నిర్వహించగలిగాయని చెప్పలేము. బౌద్ధం భారతదేశ నిర్దిష్ట పరిస్థితులలో సంకల్పించిన మౌలిక మార్పులను సాధించకుండానే పరాజితమై, ఇతర దేశాలకు వలస వెళ్లి, అనేక మార్పులకు లోనయింది. తిరిగి భారతదేశంలోని దళితులు గుండెలకు హత్తుకునేదాకా, ఇతర దేశాల్లో అధికారిక మతంగా మాత్రమే, యథాతథస్థితిని సమర్థించే మతంగా మాత్రమే మిగిలింది.   నాటి మతపెద్దల దౌష్ట్యాన్ని, అమానవీయతను ధైర్యంగా ఎదిరించి, కొత్త నైతికతను, ప్రబోధాలను మానవాళికి అందించిన ప్రవక్త జీసస్. ఆయన బోధనల ప్రాతిపదికపై విస్తరించిన మతం- ఆ మతానుయాయులు విస్తరణవాదులుగా, వలసవాదులుగా, పెట్టుబడిదారులుగా పరిణమించిన తరువాత అదే తీరులో ఉండలేకపోయింది. క్రీస్తు మతానికి ప్రతినిధులుగా వెలిగిన పెద్దలు, రాజ్యాల అవసరాలతో రాజీపడ్డారు. అనేక అమానుష యుద్ధాలను సమర్థించారు. బానిస వర్తకాన్ని వ్యతిరేకించలేకపోయారు. మధ్య ఆసియాలో అనైక్యతతో పరస్పరం సంఘర్షిస్తూ ఉండిన వివిధ తెగలను, మితిమీరిన విగ్రహారాధనతో,

Tuesday, November 8, 2011

తొంభై ఏడేళ్ల నవయువకుడు

పెద్ద పెద్ద ఇంగ్లీషు మీడియం స్కూళ్లలో చదువుకుంటున్న పిల్లల్ని అడగండి, అన్నా హజారే ఒక స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు అని చెబుతారు. గాంధీగారు గాంధీగారు అని వినడమూ చదవడమూ తప్పితే, అటువంటి వాళ్లను ప్రత్యక్షంగా చూసింది లేదు, అదృష్టవశాత్తూ ఇప్పుడు హజారేను చూడగలుగుతున్నాం- అని మురిసిపోతారు. స్వాతంత్య్రం వచ్చేనాటికి హజారేకు పట్టుమని పదేళ్లే అని చెబితే ఆశ్చర్యపోతారు.

హజారేను భావిభారత పౌరులు అట్లా చూడగలగడం సంతోషం కలిగించేదే. ఆయనను బాగా గౌరవించేదే. తాము గౌరవించదగ్గ, ఆరాధించదగ్గ, నిస్వార్థమని చెప్పదగ్గ ఒక ప్రతీకా, ఒక్క మనిషీ కనపడని ఎడారికాలమిది అని బాధపడిపోయే కొన్ని శ్రేణుల ప్రజల ఊహాచిత్రమే హజారే. వారందరి ఆదర్శాలకూ ఆలంబనగా దొరికిన నాయకుడాయన. ఆ ఊహాచిత్రపు రచన చేసింది మాత్రం ఉద్యమాలో, విశాల ప్రజానీకమో కాదు.

ఆంగ్లవిద్యలో ఆరితేరిన సంస్కారవంతుల జాతీయ శిష్టవర్గమూ వారి గుండెచప్పుడును అందంగా ఆర్తితో ప్రతిధ్వనించే ప్రచారశిబిరమూ కలసి చిత్రించిన బొమ్మ అది. హజారే వ్యక్తిగత స్థాయిని అంచనా వేయడం కాదిది. ప్రజాజీవితంలో ఆయనది ఒక విశిష్ట మార్గం. ఆ మార్గాన్ని ముందుకు తీసుకువెళ్లడంలో ఆయన సంకల్పమూ కార్యనిష్ఠా నిస్వార్థ తత్పరతా వేలెత్తి చూపలేనివి. అయినప్పటికీ, ఆయన మార్గంపై ఉండే సందేహాలు, ఆయన అనుయాయివర్గంపై ఉండే అనుమానాలు తోసిపారేయదగ్గవి కావు. ఎన్ని అదనపు మార్కులు వేసినా, ఒక స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడి స్థాయిని హజారేకు ఇవ్వలేము.

ప్రభుత్వాన్ని తన దగ్గరకు రప్పించుకున్న తన ఆమరణ దీక్షకు, తాజాగా మౌనదీక్షకు వేదికగా ఎంచుకున్న దేశరాజధాని నగరంలోనే ఒక స్వాతంత్య్రసమరయోధుడు, నిండునూరేళ్లు జీవించబోతున్న పండుముదుసలి కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ సత్యాగ్రహం చేస్తున్నారు. ఆయన పక్కనే మరో వృద్ధయోధుడు బోయినపల్లి వెంకటరామారావు, మరికొందరు స్వాతంత్య్ర సమరయోధులు దీక్షలో ఉన్నారు. అన్నాహజారేకోసం ఉప్పొంగినట్టుగా ఢిల్లీ గుండెలు, జాతీయ మీడియా కెమెరాలు వారి కోసం ఉప్పొంగడం లేదు. అశేష జనసందోహం జాతీయ జెండాలు పట్టుకుని, ఒంటిమీదా బట్టల మీదా నినాదాలు రాసుకుని ఆ శిబిరం చుట్టూ గుమిగూడడం లేదు. అవినీతిపై యుద్ధమంటే అందరూ ఒప్పుకునే పోరాటంకాబట్టి అన్నా హజారేకు అందరూ బ్రహ్మరథం పట్టారు, ప్రత్యేక తెలంగాణ కోసం సత్యాగ్రహం చేస్తున్న బాపూజీకి అందరూ మద్దతు ఎట్లా ఇస్తారు?- అన్న ప్రశ్న సహేతుకమయినదే. తెలంగాణా డిమాండ్ గురించి సంబంధిత ప్రాంతాల ప్రజలలో, నాయకులలో భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి, కాంగ్రెస్ అధినాయకత్వం అయోమయంలో ఉన్నది-ఇవన్నీ వాస్తవాలే. అన్నా హజారే ఉపవాసదీక్ష చేశారు- బాపూజీ కేవలం సత్యాగ్రహం మాత్రమే చేస్తున్నారు, ఇదీ వాస్తవమే.

కానీ, గాంధీ మహాత్ముడు సైతం తన రాజకీయజీవితంలో అనేక వివాదాస్పదకారణాలకు సత్యాగ్రహాలు చేశారు, ఒక్కొక్కసారి ప్రజావ్యతిరేకమని భావించే అంశాలపై కూడా పట్టుదలగా ఆందోళనకు దిగారు. అయినా, ఆయన దీక్షలను ఆ అంశాల కారణంగా ఎవరూ తక్కువ చేసి చూడలేదు. అందుకే ఇప్పుడు,

Thursday, November 3, 2011

బ్రహ్మరథమా, సవారీయా?

ప్రథమ స్వాతంత్య్ర సంగ్రామానికి మొదట నిప్పు రాజేసిన యోధులు పాపం అంతకు ముందు దశాబ్దం కాలం నుంచి దేశంలోని రాజ్యాలకీ, సంస్థానాలకీ కాలికి బలపం కట్టుకుని తిరిగారు, కలసి రమ్మని అడిగారు. నాయకత్వం వహించమనీ కొందరిని కోరారు. కొందరు విని ఊరుకున్నారు, కొందరు సహకరిస్తామన్నారు, కొందరు ఆ ప్రయత్నాల గురించి బ్రిటిష్‌వారి చెవిన వేశారు. ఆ ప్రయత్నాలు నిరర్థకమయ్యాయని చెప్పలేము. పోరాటం ఉత్తర, మధ్య భారతాల్లో ఉవ్వెత్తున ఎగియడానికి ఆ సన్నాహక చర్యలు చాలా ఉపకరించాయి. అయితే, చాలా కాలం దాకా దేశవ్యాప్త ఆమోదం కలిగిన ఒక నాయకుడంటూ దొరకలేదు. చివరకు ఏనభైఏండ్లు దాటిన వృద్ధుడిని, ఎర్రకోటకే పరిమితమైపోయిన చివరి మొగల్ చక్రవర్తి బహదూర్ షా జాఫర్‌ని స్వతంత్ర భారత పోరాట సర్వసైన్యాధ్యక్షుడిగా, తిరుగుబాటు నాయకునిగా ఎన్నుకున్నారు. ఆయన గొప్ప నాయకత్వం అందించిందీ లేదు, చివరి నిమిషంలో కరవాలం ఝళిపించిందీ లేదు కానీ, విప్లవ సేనానిగా శిక్ష మాత్రం అనుభవించాడు. పరిపాలన ఏమి చేశాడో, ప్రజల గురించి ఏమి చేశాడో తెలియదు కానీ, చరమాంకంలో ఆయన జననేతగా మిగిలాడు.

నాయకత్వానికి ఉన్న మహత్యం అదే. నాయకుడో నాయకురాలో ముందుండి అనుచరులను సేనలను ముందుకు నడిపిస్తారని సాధారణంగా అనుకుంటాం, చాలా సందర్భాలలో జనమూ సేనలూ వెనకుండి నేతలను ముందుకు తోస్తూ కూడా ఉంటారు. ముక్కలు ముక్కలుగా, సంబంధం లేకుండా జరిగే కార్యాచరణకు నాయకత్వం ఒక కేంద్రాన్ని ఇస్తుంది. అనేకత్వంలో విజృంభిస్తున్న పోరాటాలు, తమకు తామే ఒక చిహ్నాన్నో